Azərbaycanda bizneslərin "ömrü" niyə belə qısa olur? - AÇIQLAMA

Azərbaycanda son illər çoxlu müəssisələr açılsa da, bağlanan müəssisələrin də sayı az deyil. Aparılan təhlillər əsasında bunun səbəblərini aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

​1. Biznes qərarlarının təqlid əsasında verilməsi. İstər kənd təsərrüfatında, istər digər sahələrdə insanlar təəssüf ki, daha çox başqalarının uğur qazandığı biznesləri açmaq qərarına verirlər.
​2. Araşdırma aparmadan qərar verilməsi. Rəqibi tanımadan və müştəri ehtiyacını ölçmədən "mən bacararam" özünəinamı ilə işə başlamaq. Azərbaycanda "Copy-Paste" biznes modeli bazarın sürətlə doymasına və hamının zərər etməsinə səbəb olur.
​3. İnhisarlaşma və "Böyük balıq" effekti. İri holdinqlərin və supermarket şəbəkələrinin genişlənməsi kiçik mağaza və xidmət nöqtələrini qiymət rəqabətində sıradan çıxarır.
​4. Yanlış məkan seçimi. Müştəri profilini analiz etmədən, sadəcə "gediş-gəlişli yerdir" deyib bahalı icarəyə girmək ən böyük səhvlərdən biridir.
​5. Qanunvericilik kasadlığı. Gömrük, vergi, təhlükəsizlik və lisenziya qaydalarını işin ortasında öyrənmək ağır cərimələrə və fəaliyyətin dayandırılmasına yol açır.
​6. Sahə təcrübəsizliyi. İnsanlar heç vaxt təcrübəsi olmayan sahədə biznesə girirlər və biznesi öyrənmə prosesi ciddi səhvlərə və ağır bədəllərə yol açır.
​7. Kadr seçmədən işə başlamaq. Peşəkar kadr çatışmazlığı və kadr axını xidmət keyfiyyətini aşağı salır. Biznesi sistem deyil, şəxslər idarə edəndə həmin şəxs getdikdə biznes də çökür.
​8. Xərclərin düzgün proqnozlaşdırılmaması. Logistika xərclərinin artımı və gözlənilməz inzibati xərclər sahibkarın büdcəsini qısa müddətdə bitirir.
​9. Bahalı borclar. Bankların biznes kreditləri üzrə effektiv faiz dərəcələri çox vaxt biznesin real mənfəət marjasını üstələyir. Sahibkar qazandığını inkişafa deyil, bank faizinə verir.
​10. Fərqli dəyər yaratmamaq. Təklif olunan mallar və xidmətlərin rəqiblərdən fərqlənməyən, konkret üstünlüklərlə cavab verə bilməyən bizneslər bazarda "boz kütlə" içində itir.

​Uğursuz bizneslər təəssüf ki, hələ də biznes qərarlarının doğru verilməsinə kifayət etmir. Bu halda ciddi maariflənmə və ya təcrübədən faydalanma optimal çıxış yoludur.

Elxan Mikayılov
"ASR Development Consulting Group" MMC-nin baş direktoru